Tak będzie wyglądał budynek po dawnej synagodze!

Miasto rozstrzygnęło konkurs architektoniczny na zagospodarowanie budynku przy ul. Warszawskiej 17 w Kielcach. Obiekt ten funkcjonuje w przestrzeni publicznej jako synagoga ze względu na swoją przedwojenną przeszłość. Teraz zyska nowe przeznaczenie i wygląd.

Zwycięzca konkursu

Pod koniec stycznia 2026 roku ogłoszono konkurs architektoniczny na przygotowanie koncepcji przebudowy budynku po Archiwum Państwowym w centrum Kielc. Łącznie zgłoszono 17 prac. Znamy już jego wyniki.

Sąd konkursowy jednogłośnie wybrał wizję przygotowaną przez studio ngo + pasierbiński. Zwycięski projekt nosi nazwę „Pod wspólnym niebem”. Laureat otrzyma nagrodę pieniężną w wysokości 25 tysięcy złotych brutto oraz możliwość uczestnictwa w kolejnym etapie prac. Nagrody finansowe otrzymali także pozostali laureaci oraz osoba wyróżniona – odpowiednio 20, 15 i 10 tysięcy złotych.

– Pierwszą nagrodę przyznano propozycji, która zapisuje wartości historyczne obiektu, tworząc strukturę otwartą na różne doświadczenia, w której istnieją różne sposoby obecności. Ta struktura staje się miejscem spotkania. Symboliczny gest zmiany sposobu i położenia wejścia do dawnej synagogi ma znaczenie metaforyczne. Uniemożliwia powrót do dawnego porządku. Ta decyzja ma także znaczenie praktyczne – oddziela wejście od chaosu i hałasu sąsiadujących ulic. Zachowanie charakteru architektonicznego obiektu z czasu przebudowy synagogi na archiwum jest zgodne z wytycznymi ochrony konserwatorskiej. Decyzja o usunięciu części stropów pozwala na przywołanie ducha sprzed jej przebudowy – mówił Wojciech Głowacki, członek sądu konkursowego, a także Stowarzyszenia Architektów Polskich Oddziału w Kielcach.

Wejście do budynku ma zostać obniżone. Znikną schody, co zlikwiduje bariery architektoniczne. Plan zakłada stworzenie: wielofunkcyjnej sali konferencyjno-koncertowej, przestrzeni wystawienniczych na ekspozycje stałe i czasowe, kawiarni, multimedialnego centrum edukacyjnego oraz biblioteki. W budynku znajdą się także pomieszczenia biurowe. Dodatkowo projekt przewiduje zagospodarowanie części dachu na taras widokowy.

– Efektem konkursu będzie zlecenie przygotowania projektu budowlanego, który jest niezbędny do złożenia wniosku i pozyskania ponad 20 mln dotacji unijnej na modernizację budynku – zaznaczyła prezydent Agata Wojda.

W przypadku realizacji inwestycji około 2,5 mln złotych będzie musiało dopłacić Miasto Kielce.

Czego chcą mieszkańcy?

Zaprezentowano również wyniki konsultacji społecznych dotyczących przyszłości budynku przy ulicy Warszawskiej 17. Ponad 75 procent uczestników wskazało, że przy jego zagospodarowaniu należy uwzględnić możliwość pozyskania dotacji. Z kolei ponad 54 procent respondentów uważa, że inwestycja powinna być realizowana przy wsparciu środków unijnych, jeśli jej funkcja będzie związana z kulturą lub dziedzictwem historycznym.

– Konsultacje rozpoczęły się 1, a zakończyły 22 kwietnia. My, jako władze miasta, proponowaliśmy, aby odbyły się one po zakończeniu konkursu architektonicznego, kiedy znane byłyby wyniki i koncepcje, z którymi mieszkańcy mogliby się zapoznać. Zdanie prezydium Rady Miasta było odmienne – mówił wiceprezydent Tomasz Porębski.

Zapytani o preferowane przeznaczenie obiektu mieszkańcy najczęściej wskazywali funkcję związaną z historią Kielc i regionu – taką odpowiedź wybrało 44 procent ankietowanych. 16,2 procent opowiedziało się za ulokowaniem tam Urzędu Stanu Cywilnego, 10 procent wskazało centrum aktywizacji mieszkańców, a 9 procent – instytucję o charakterze międzykulturowym. Pod uwagę wzięto 1299 poprawnych ankiet.

Wizja rewitalizacji tego obiektu budzi duże kontrowersje. Część mieszkańców oraz radnych uważa, że środki te można przeznaczyć na inny cel związany z kulturą.

Po stworzeniu projektu budowlanego miasto będzie mogło ubiegać się o środki na realizację inwestycji. Najprawdopodobniej nastąpi to w połowie 2027 roku.